Logo
  • Opinie
  • 17 augustus 2020

Smart Building, oud kantoorgebouw: ventileren kun je leren

Is goede ventilatie misschien wel nóg belangrijker dan afstand houden? En hoe weet je of de ventilatie in jouw gebouw in orde is? Veel oude grachtenpanden, waar vroeger nog in werd gewoond, zijn inmiddels in gebruik als kantoor en hebben überhaupt geen luchtbehandeling. Gelukkig kunnen daar de ramen in de meeste gevallen wel open… Waar verder bij panden met relatief simpele luchtbehandelingsinstallaties de focus met name heeft gelegen op zaken als controle op voldoende ventilatie (ventilatievoud) en het uitzetten van recirculatiesystemen, kom ik bij de nieuwere duurzame panden hele andere knelpunten tegen.

Thuiswerkend met de ventilator op de hoogste stand, om tijdens de hittegolf nog enigszins werkbare arbeidsomstandigheden te creëren, wil ik graag mijn gedachten ventileren over het belang van goed en juist ingestelde luchtbehandeling in relatie met verspreiding van het Coronavirus.

Aerosolen

Sinds de uitbraak van COVID-19 in Nederland zijn de RIVM-maatregelen met name gericht geweest op afstand houden, hygiëne en drukte vermijden. De afgelopen weken hoor je in het nieuws echter veel over de mogelijke verspreiding van Corona via aerosolen. Deze fijne vochtdruppels kunnen een stuk verder reizen dan 1,5 meter. Is goede ventilatie misschien wel nóg belangrijker dan afstand houden? En hoe weet je of de ventilatie in jouw gebouw in orde is?

Risico's uitsluiten

Het verbaast mij enigszins dat het onderwerp ventilatie nu pas in de mainstream media is opgepakt. Vanaf het moment van de lockdown zijn wij al druk bezig geweest uit te zoeken hoe de ventilatie op alle panden die wij beheren nou precies in elkaar zit en waar wij, binnen de mogelijkheden, aanpassingen kunnen doen om de risico’s tot verspreiding van COVID-19 inpandig zoveel als mogelijk uit te sluiten.

Aanbevelingen

In maart heeft adviesorgaan Rehva al een lijst met aanbevelingen gepubliceerd om luchtbehandelinginstallaties te controleren, advies hoe deze in te stellen en  te gebruiken om het risico van verspreiding te minimaliseren of  te voorkomen. Inmiddels zijn er al 2 updates op de lijst gepubliceerd.

Zo heeft zij onder meer geadviseerd bedrijfstijden van luchtbehandelingsystemen aan te passen, toiletventilatie 24/7 door te laten draaien, recirculatiesystemen uit te schakelen en, lekker ouderwets, ramen open te zetten om meer te kunnen ventileren met verse buitenlucht.

Ieder pand een eigen aanpak

Ik laat mij niet verleiden tot uitspraken in welke panden je het best kunt zitten in de huidige omstandigheden, want geen enkel pand is Corona-proof. Omdat geen pand gelijk is heeft ieder pand een eigen aanpak nodig binnen de mogelijkheden die er zijn.

Veel oude grachtenpanden, waar vroeger nog in werd gewoond, zijn inmiddels in gebruik als kantoor en hebben überhaupt geen luchtbehandeling. Gelukkig kunnen daar de ramen in de meeste gevallen wel open….

Software

Waar verder bij panden met relatief simpele luchtbehandelingsinstallaties de focus met name heeft gelegen op zaken als controle op voldoende ventilatie (ventilatievoud) en het uitzetten van recirculatiesystemen, kom ik bij de nieuwere duurzame panden hele andere knelpunten tegen. Zo wordt bij deze Smart Buildings, in het kader van duurzaamheid en energiebesparing, de ventilatie steeds vaker gestuurd op basis van aanwezigheid(-sensoren) en CO2 metingen. In zo’n geval is het dan zaak om softwarematig aanpassingen te doen zodat de luchtbehandelingskast door draait ondanks een minimale bezetting. Het is hierbij belangrijk om er ook goed op te letten dat de luchtkleppen naar de verdiepingsvloeren toe open zijn gestuurd, om goed resultaat te behalen.

Naast het instellen van installaties blijft menselijk gedrag een belangrijke factor om rekening mee te houden. Met een zeer lage bezetting voldoe je in veel gevallen al aan de gewenste luchtverversing per persoon. Echter merk ik de laatste tijd toch weer een beweging naar de kantoren toe, ondanks het advies zoveel als mogelijk thuis te blijven werken.

Duidelijke voorschriften

Werknemers die naar kantoor komen, doen dat in veel gevallen omdat de thuissituatie zich niet goed leent voor thuiswerken of, gewoon, omdat men de interactie met collega’s mist. Waar het op de werkvloer over het algemeen goed gaat met het houden van afstand en voldoende ventilatie kan dat in vergaderruimtes een probleem vormen. Met 6 man een uur in een vergaderruimte voor 4 personen zitten was voor het uitbreken van de pandemie een veelvoorkomend verschijnsel, maar dat is nu natuurlijk uit den boze. Een simpele tip die ik dan ook zou willen meegeven is intern duidelijke voorschriften op te stellen voor het maximaal aantal aanwezigen per vergaderruimte. Laat sowieso altijd het verstand de boventoon voeren en neem je verantwoordelijkheid, voor jezelf en voor anderen.

Gedrag

Over het algemeen denk ik dat we voor alle kantoorpanden wel een werkbare situatie kunnen creëren met de bestaande luchtbehandelinginstallaties. Ik zou gebouweigenaren altijd adviseren een ventilatiecheck uit te laten uitvoeren om er zeker van te zijn dat de ventilatie zo optimaal mogelijk is ingesteld om een eventuele verspreiding van het virus te minimaliseren en daarnaast, niet onbelangrijk, ook met de gebruikers om tafel te gaan wat hun verwachtingen zijn met betrekking tot het gebruik van het kantoor. Tegen onverstandig gebruik valt immers niet op te ventileren.

Scholen

Wat mij, met een partner die lesgeeft in het hoger onderwijs en een dochter in 5 havo, wel steeds meer zorgen baart zijn de ventilatiemogelijkheden op vele scholen. In vele gevallen is de ventilatie niets anders dan een raam dat open kan worden gezet. De afgelopen dagen zie je de berichtgeving hierover steeds vaker langskomen. De opmerking van het RIVM en minister Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs) dat de scholen dienen te voldoen aan het Bouwbesluit is in mijn ogen in dit geval iets te luchtig. Dit omdat de norm voor scholen er met name op is gericht dat  de leerlingen zich nog enigszins kunnen concentreren en daardoor beter kunnen leren. Nu het nieuwe schooljaar van start gaat ben ik zeer benieuwd hoe de scholen het onderwijs denken te gaan organiseren, waarbij de gezondheid van het personeel én de leerlingen bovenaan staat.

Ministerie

Ook begint ambtelijk Den Haag zich inmiddels steeds meer te roeren op dit onderwerp. Als grootgebruiker wil ook zij graag weten hoe het met de ventilatie gesteld staat van de 1100 gebouwen die door haar in gebruik zijn. Het Ministerie van Binnenlandse zaken heeft inmiddels, zeer verstandig, opdracht gegeven voor een inventarisatie naar de toegepaste ventilatiesystemen. Ik zou in ieder geval mijn oren niet enkel laten hangen naar de adviezen vanuit het RIVM maar ook vooral luisteren naar de experts op het gebied van ventilatie. Door de ventilatie en het gebruikersgedrag goed op elkaar af te stemmen worden de beste resultaten behaald, en dan kunnen we hopelijk na de zomer weer met een veilig gevoel naar binnen.

Producttips

Volg F-Facts

Word gratis lid en ontvang op dinsdag en donderdag het laatste facility nieuws in uw mailbox! Én als lid krijgt u ook toegang tot exclusieve online artikelen.

Word lid van F-Facts Facility Platform