Logo
  • Achtergrond
  • 20 december 2005
  • Hester van Beek en Iwanka Kliment

Kunst op de werkvloer heeft stimulerende invloed

Kunst is de spiegel van een onderneming; goed gekozen kunstwerken reflecteren het karakter van een bedrijf. Maar dit blijkt niet de enige positieve werking te zijn die uitgaat van kunst. In de praktijk blijkt het vooral ook op de werknemers een stimulerende invloed te hebben.

Kunst binnen bedrijven zorgt voor een aangename en inspirerende omgeving. Het biedt een belangrijke bijdrage aan de beleving van het gebouw. Maar de invloed van kunst in de werkomgeving reikt verder dan het oog alleen. Kunst gaat een dialoog aan met de toeschouwer en met haar omgeving, het kan zorgen voor een rustpunt en voor een moment van bewondering.

Een kunstcollectie maakt vandaag de dag als vanzelfsprekend deel uit van de inrichting van menig bedrijfspand. Het zorgt voor een dynamisch, eigentijds karakter en bovendien voor een positieve, verzorgde uitstraling naar bezoekers en medewerkers toe. Het werken aan de bedrijfscultuur met behulp van kunst is voor een onderneming een middel om zich in kwalitatief opzicht te onderscheiden op de markt. Beeldende kunst is de spiegel van een onderneming; goed gekozen kunstwerken reflecteren het karakter van een bedrijf. Maar dit blijkt niet de enige positieve werking te zijn die uitgaat van kunst. In de praktijk blijkt het vooral ook op de werknemers een stimulerende invloed te hebben. Het is uit ervaring is gebleken dat kunst van meerwaarde is voor de verbetering van het werkmilieu en het welbevinden van de werknemers. De Engelse Psycholoog dr. Aric Sigman heeft toonaangevend onderzoek verricht als het gaat om kunstbeleving binnen de kantoormuren en is tot de conclusie gekomen dat kunst hier de creativiteit stimuleert en stress vermindert.

De, zowel bewuste als onbewuste, invloed van de omgevingssfeer op de gemoedstoestand van mensen is bekend. Dit is in het bijzonder van belang op de werkplek. Elementen als kleur en hoeveelheid licht in de dagelijkse werkomgeving zijn van grote invloed op het gevoel van welbevinden van de werknemer. Het zijn veelal kunstwerken die deze positieve beleving van de ruimte kunnen realiseren.

Bedrijfspand krijgt exclusief en eigenzinnig karakter

Behalve de invloed van elementen als kleur en licht op de stemming is er nog een ander menselijk aspect dat een rol speelt in het scheppen van een uniek aangeklede werksfeer. De werkplekinvulling van de individuele werknemer blijkt ook een grote rol te spelen. De werknemers geven er in de praktijk geregeld blijk van behoefte te hebben aan het creëren van een eigen plek met een persoonlijk gezicht. Het scheppen van een klimaat waar zij zich prettig en thuis voelen is duidelijk een voorwaarde om optimaal te kunnen presteren.

Betrokkenheid bij de organisatie

Het investeren in de eigen medewerkers, het streven naar een omgeving waar de mensen graag komen en blijven werken staat bij veel bedrijven terecht hoog op de prioriteitenlijst. Er worden dan ook hoge eisen gesteld aan faciliteiten en huisvesting. Het gaat dan niet alleen om de functionele inrichting van de werkplekken maar juist om de ‘extra’ aankleding van het gebouw. Uit ervaring blijkt dat dit veelal bevorderend op werknemers werkt. Bovendien blijkt een kunstcollectie binnen het bedrijf voor werknemers veelal een aanzet tot het verder ontwikkelen van interesse voor kunst. Het helpt mee aan een grotere betrokkenheid bij het bedrijf en geeft mensen een extra mogelijkheid om zich te ontwikkelen, niet alleen professioneel, maar ook persoonlijk.

Een kunstcollectie binnen de organisatie dient als bron van inspiratie en creatieve reflectie. Voor het opbouwen en samenstellen van een, speciaal op het bedrijf afgestemde en samenhangende, collectie kunnen de diensten van een kunstadviesbureau ingeschakeld worden. In hun advies houden zij rekening met de werkzaamheden en het imago van het desbetreffende organisatie. Zo kan er bijvoorbeeld gekozen worden voor een thema dat nauw aansluit bij de werkzaamheden en diensten van het bedrijf. Er dient ook rekening gehouden te worden met de inrichting het pand en de functie van de ruimte. Elke ruimte stelt tenslotte specifieke eisen. Een vergaderzaal vraagt bijvoorbeeld doorgaans om een ingetogen doek, terwijl een kunstwerk bij de receptie juist een uitnodigende functie heeft. Kunst geeft elk bedrijfspand een exclusief en eigenzinnig karakter.

De opbouw van een kunstcollectie dient bij voorkeur in nauwe samenwerking met de facility manager te geschieden, aangezien deze de verantwoordelijkheid draagt voor de uitstraling en gebruikskwaliteit van het gebouw, het onderhouden van de ruimtes en het voorzien in de behoeften van de gebruikers op de betreffende locatie. Door het combineren van de vereiste expertise van een kunstadviesbureau met de specifieke kennis van de facility manager van het pand wordt een optimaal effect bereikt, in esthetisch opzicht maar voornamelijk als het gaat om de kunstbeleving van de mensen binnen het kantoor. Een andere taak van de facility manager, als het gaat om de kunstcollectie, is het efficiënt laten verlopen van de installatie van de kunstwerken en de interne werkzaamheden daaromheen. Een vast aanspreekpunt met kennis van alle facilitaire zaken, laat werkzaamheden doorgaans een stuk eenvoudiger verlopen. Ook als het gaat om het onderhouden van de kunstcollectie is dit het geval.

Huur, lease of koop

Voor de opbouw van een bedrijfscollectie zijn er verschillende mogelijkheden, namelijk: het huren, leasen of aankopen van kunstwerken. Huren is de meest flexibele vorm om kunst in een organisatie toe te passen. Een voordeel hiervan is dat de collectie eenmaal per jaar gewisseld kan worden. Door middel van het aankopen of leasen van kunstwerken kan een bedrijf door de jaren heen een eigen, unieke bedrijfscollectie opbouwen. De aanschaf van kunst blijkt in de praktijk een solide investering te zijn.

Daarnaast kan de kunstcollectie als zelfstandig communicatiemiddel een waardevolle bijdrage leveren aan inhoud en uitstraling van media zoals jaarverslagen, nieuwsbrieven en relatiegeschenken. Kunst die speciaal op de organisatie is afgestemd, vormt immers een afspiegeling van de identiteit van de organisatie.

Kunst blijkt solide investering

Bij een opdracht tot inrichting wordt doorgaans door het desbetreffende bedrijf aan de medewerkers de mogelijkheid geboden zelf een werk uit te zoeken voor hun kamer. Na inventarisatie van de mogelijke locaties voor kunstwerken in het pand wordt door de kunstadviseur een ruime voorselectie meegenomen die vervolgens in het kantoor wordt gepresenteerd. Uit deze voorselectie wordt een definitieve keuze gemaakt. De kunstadviseur is aanwezig om zo nodig de mensen te adviseren en om het een en ander over de kunstwerken te vertellen. De kunstwerken worden meteen op de juiste plaats opgehangen.

Digitaliseren kunstcollecties

Met de huidige ontwikkelingen op het gebied van het internet kunnen bedrijven vandaag de dag ook kiezen voor een digitaal collectiebeheer- en presentatiesysteem dat via intranet en/of internet te benaderen is.

Behalve het digitaal beheren van de eigen kunstcollectie kunnen in dit systeem allerlei aanverwante gegevens met betrekking tot de collectie vastgelegd worden. Zelfs mediabestanden, zoals digitale afbeeldingen, geluidsfragmenten en video’s, kunnen aan deze gegevens gekoppeld worden. Dit is bij uitstek een middel om de betrokkenheid van het personeel bij de kunstcollectie nog verder te verdiepen en de interesse voor kunst in het algemeen te vergroten.

Het biedt de medewerkers de mogelijkheid om afbeeldingen van de kunstwerken te bekijken uit de eigen collectie samen met de gekoppelde gegevens zoals achtergrondinformatie over de kunstenaar, het materiaal en het jaar waarin het werk vervaardigd is, et cetera. De medewerkers kunnen zoeken op een bepaalde kunstenaar of een titel van een kunstwerk waarover ze meer willen weten. Daarnaast biedt het medewerkers de mogelijkheid om op dit platform meer te lezen over de totstandkoming van de collectie en het thema van de collectie.

Stimuleren van betrokkenheid bij de kunstwerken kan verder bevorderd worden via het ontwikkelen van een tentoonstellingsprogramma in het bedrijfspand. Er kan bijvoorbeeld een aantal maal per jaar een groepstentoonstelling samengesteld worden waarin de aandacht uitgaat naar een bepaald thema, een stroming uit de kunstgeschiedenis of een solopresentatie waarin een bepaalde kunstenaar centraal staat. Medewerkers kunnen betrokken worden bij de totstandkoming van een expositie door bijvoorbeeld ook hun eigen werk te exposeren.

Kunstactiviteiten

Voorts zijn er natuurlijk leuke activiteiten te verzinnen rondom een kunstcollectie. Een idee is om voor geïnteresseerden enkele malen per jaar een kunstlunch te organiseren met een lezing over de kunstcollectie door een kunstenaar wiens werk vertegenwoordigd is in de kunstcollectie. Ook dit draagt bij tot een beter begrip en hierdoor wordt de toepassing van beeldende kunst door de medewerkers van de organisatie gedragen. Een ander idee is het organiseren van atelierbezoeken bij een kunstenaar uit de collectie of een rondleiding in musea bij bijzondere tentoonstellingen.

Indien een kunstcollectie correspondeert met de ethiek en de identiteit van de organisatie heeft dit een positieve externe werking. Het zorgt voor een vooruitstrevende uitstraling en getuigt van maatschappelijke betrokkenheid. De mogelijkheid om de medewerkers zich thuis te laten voelen in hun werkomgeving en hen een extra stimulatie te bieden, blijkt echter van even grote waarde te zijn.

Auteurs

H. van Beek (L) en I. Kliment zijn beiden werkzaam bij Link Art Company als commercieel medewerker en verantwoordelijk voor de marketing, communicatie en het relatiebeheer;
vanbeek@linkartcompany.com;
kliment@linkartcompany.com

Producttips

Volg F-Facts

Word gratis lid en ontvang op dinsdag en donderdag het laatste facility nieuws in uw mailbox! Én als lid krijgt u ook toegang tot exclusieve online artikelen.

Word lid van F-Facts Facility Platform