Logo
  • Achtergrond
  • 25 april 2017
  • Mariel Hovemann

Vastgoedbeheer in de zorg, de stand van zaken

De komende tijd ligt de focus voor zorginstellingen bij het professionaliseren van het vastgoedbeheer. De meeste aandacht zal daarbij uitgaan naar haalbaarheidsstudies en (her)berekeningen. Facility- en Real Estate-professionals in de zorgsector zien daarbij vooral (het gebrek) aan mensuren/fte’s als een knelpunt.
Beeld Vastgoedbeheer in de zorg, de stand van zaken

Dit is een van de conclusies uit het onderzoek ‘Hoeveel grip heeft u op de vastgoedportefeuille van uw zorginstelling?’ dat Facility Management Magazine (FMM) in samenwerking met Facility Kwadraat hield. Doel van de enquête was inzicht te krijgen in het volwassenheidsniveau van het beheer, eigendom en (aan)huur van zorgvastgoed.

Complexe ontwikkelingen

In 1995 is de scheiding van wonen en zorg ingezet. Vanaf 2012 zijn de Normatieve Huisvestingscomponenten (NHC’s) geleidelijk ingevoerd en zowel voor de corporaties en zorgorganisaties, als voor de zorgbehoevenden zijn de gevolgen van de wet vier jaar later zichtbaar. Ook op het gebied van investeringen zijn ontwikkelingen waarneembaar. Zo is het aantal buitenlandse beleggers dat investeert in zorgvastgoed in ons land toegenomen. Tot slot moet het zorgvastgoed op grote schaal worden aangepakt om aan de Europese milieudoelstellingen van 2020 te kunnen voldoen. Corporaties en zorgorganisaties zien zich tegelijkertijd voor strategische keuzes gesteld. Waar de huisvesting eerder werd bekostigd door de AWBZ, moeten zij nu zelf verhuurcontracten met (toekomstige) bewoners
opstellen en afsluiten. En hoewel uit onderzoek blijkt dat transformatie naar wonen loont, mits gelardeerd met ondernemerschap en creativiteit en in goede communicatie met de buurt, blijft de regelgeving complex. Vier jaar later blijkt dan ook dat ondanks het geïntensiveerde huurbeleid nog maar 2 procent van de zorginstellingen mensen heeft vrijgemaakt voor het beheer van de verhuurportefeuille. Ondanks alle complexiteit heeft het gros van de organisaties zijn koers inmiddels uitgestippeld: ze kennen hun budgetten, hebben woonconsulenten aangesteld, werkoplossingen gevonden en richting gekozen. Ze weten, kortom wat ze te doen staat. Dit komt ook naar voren uit het onderzoek. Zo geven de respondenten aan dat de verhuurorganisatie en de vastgoedportefeuille van de zorginstellingen waarvoor zij werkzaam zijn veelal onder dezelfde paraplu hangen. Daarbij zijn de meeste zorgorganisaties eigenaar van de zorghuisvesting en hebben zij de verhuur in eigen beheer.

Professionaliteit vastgoedbeheer

Als we kijken naar hoe professioneel de deelnemers het vastgoed- en verhuurbeheer binnen hun zorgorganisatie vinden, valt op dat van de respondenten iets meer dan een kwart een 8 of een 9 geeft. Dit betekent dat ze het vastgoedbeheer binnen hun organisatie als goed tot uitmuntend beoordelen.
Het zwaartepunt van de antwoorden ligt echter op de cijfers 6 en 7. Daarom kunnen we stellen dat er veel werk aan de winkel is voor zorginstellingen om de vastgoedregistraties en het vastgoedbeheer goed op orde te krijgen.

Aandachtspunten

De respondenten zien dan ook aandachtspunten om hun vastgoedbeheer te verbeteren. De meeste aandacht blijkt uit te gaan naar het doen van haalbaarheidsstudies. 47,5 procent van de deelnemers heeft deze zaken op het prioriteitenlijstje staan. 35 procent wil gaan focussen op het (her) berekenen van de huurprijzen en servicekosten. ‘Softwaresystemen en ICT’ kan op de focus van 27,5 procent van de deelnemers rekenen. Dit is precies evenveel als het percentage respondenten dat eerder aangaf softwaresystemen en ICT als knelpunten te zien én dat hier de komende twaalf maanden in het bijzonder aandacht aan wil gaan besteden. Ook wil een kwart van de respondenten aandacht geven aan personeel en organisatie. Een bijzondere uitkomst, aangezien dit 20 procent minder is dan de 45 procent respondenten die (het gebrek aan) mensenuren/fte’s eerder in het onderzoek nog aanwees als knelpunt bij het professionaliseren van het verhuurbeheer. Ook is het ruim minder dan de 40 procent die de kwaliteit van het personeel en hun kennis van de materie als een van de oorzaken hiervoor zag. 10 procent van de deelnemers kiest voor het antwoord ‘anders’. De aspecten die de komende twaalf maanden hun bijzondere aandacht zullen krijgen: het afstoten van panden om het overschot aan vierkante meters in te perken en daarmee ook de financiële risico’s. Ook wordt genoemd: het verduurzamen van het vastgoedbestand, wat aansluit bij het antwoord van een van de geïnterviewden: “Zowel vanuit de eigen verantwoordelijkheid als vanuit externe druk zal er meer aandacht moeten zijn voor bijvoorbeeld duurzaamheid en energiebeheer.”

Knelpunten

Op welke gebieden ervaren de deelnemers knelpunten tijdens het professionaliseren van het verhuurbeheer? Voor wat betreft de menselijke factoren blijkt het zwaartepunt van het gebrek aan mogelijkheden om het verhuurbeheer te professionaliseren op het personele vlak te liggen. 45 procent van de respondenten ziet het aantal mensuren/fte’s – of het gebrek daaraan – als het grootste probleem. Zo ook voor een van de geïnterviewden. Voor hem is dit bovendien reden om de professionaliteit van het verhuurbeheer van zijn organisatie gemiddeld te scoren: “De kennis en kunde voor professioneel vastgoedbeheer is aanwezig. De beperkte personele capaciteit en de mate van afhankelijkheid van anderen zijn remmende en bedreigende factoren. Een rapportcijfer zou in de buurt van een zeven liggen.” De kwaliteit van het personeel, en hun (gebrek aan) kennis van de materie, wijst 40 procent van de respondenten aan als knelpunt. Daarnaast vindt 30 procent dat het beleid en de visie van de directie/raad van bestuur niet voldoen. Ook door technische zaken wil het nog weleens misgaan tijdens het professionaliseren van het verhuurbeheer. Onder meer door de te hanteren processen en procedures. Bijna de helft van de deelnemers – 47,5 procent – ziet hierdoor knelpunten ontstaan. 27,5 procent is van mening dat wanneer de softwaresystemen en ICT van hogere kwaliteit zouden zijn, dit de professionaliteit ten goede zou komen. 20 procent vindt dit met betrekking tot de informatievoorziening en de beschikbaarheid van betrouwbare basisgegevens.

Gratis whitepaper Vastgoedbeheer zorginstellingen

De whitepaper ‘Hoeveel grip heeft u op de vastgoedportefeuille van uw zorginstelling?’ biedt inzicht in de vraag hoe het vastgoedbeheer binnen zorginstellingen is georganiseerd en of dat onder invloed van de wijzigingen is veranderd of in de nabije toekomst nog zal veranderen. U vindt er een overzicht van de vragen en een analyse van de belangrijkste resultaten. Om de uitkomsten van het onderzoek te illustreren, komen een aantal Facility- en Real Estate-professionals uit de zorgsector aan het woord.
Download de gratis whitepaper

Facility Kwadraat helpt organisaties bij het krijgen van overzicht op het meerjarenonderhoud en beheer van vastgoed en de facilitaire processen die zich daarin afspelen.

Producttips