Logo
  • Opinie
  • 26 augustus 2020

Ventileren goed maar niet genoeg

Virussen kunnen zich alleen vanaf de bron (= covid-geïnfecteerde) verspreiden wanneer ze gedragen worden door iets anders, voornamelijk stof, spuug, druppels of aerosolen in de lucht. Primair zijn bepalend voor besmetting: afstand, bezetting, soort activiteit, tijdsduur en kwetsbaarheid van de in een ruimte aanwezige personen. Voor het nemen van ventilatiemaatregelen is het van belang dat we weten wat het doel is van de ruimte.

Hebben we het over een ruimte waar covid patiënten worden verpleegd (verpleegkamers) of zijn gehuisvest. Of hebben we het over ruimten waar dat niet de bedoeling is (zoals gemeenschapsruimten, kantoren, scholen, restaurants, winkels). In het eerste geval (verpleeg/verzorgkamers) hopen zich waarschijnlijk de dragers van het virus (stof, druppels, aerosolen) op in de lucht. In een verpleegkamer zal er zeer dicht contact zijn tussen patiënt en verzorger. Daarbij is isolatie van verzorgers en anderen van belang (reden waarom OK-personeel steriele kleding en medische mondkapjes dragen). Persoonlijke beschermingsmiddelen zijn in die situatie van primair belang. Uiteraard verlaagt krachtige ventilatie de achtergrondconcentratie van virus(dragers), maar dat zal in deze situaties zeker niet voldoende zijn.

Gemeenschappelijke ruimten

In het tweede geval (gemeenschappelijke en algemene ruimten zoals woonkamers) is er geen sprake van intensieve virusbronnen, mogelijk één of enkelen die nog geen weet hebben van hun besmetting. In die situatie zijn voldoende afstand (1,5 m) en niet-langdurig met meerderen in één ruimte verblijven de primaire voorzorg, en is goede basisventilatie voldoende voor verdunning en afvoer van virus(dragers) om het risico op besmetting te verkleinen. Omdat men hier geen persoonlijke beschermingsmaatregelen draagt is 1,5 meter onderlinge afstand ook hier van belang.

Samenkomsten

Indien u samenkomsten wilt organiseren, doe dat dan buiten, in de tuin of op een terras onder een pergola met open zijkanten.

We raden af binnen samenkomsten te organiseren waarbij mensen op een kluitje staan. Daarvoor biedt ook goede ventilatie onvoldoende veiligheid. Als men niet op een kluitje staat: zie gemeenschappelijke ruimten.

Voor besmetting zijn primair bepalend: afstand, bezetting (aantal personen per m² vloer), soort activiteit, tijdsduur en kwetsbaarheid van de aanwezige personen.

Luchtverversing

Luchtverversing is altijd gunstig, maar noodzakelijk bij samenkomsten. De ventilatievoud (aantal keren per uur dat het gehele volume van de ruimte is ververst) hangt af van bezettingsgraad (#/m²vloeroppervlak), weerstand van de aanwezigen (gezondheid, mate van obesitas, leeftijd) en de mate van inspanning (sport, spel, zingen, drinken, eten, praten, luisteren, mediteren, slapen).

Luchtverversing is lucht wegventileren. Luchtverversing is niet hetzelfde als lucht conditioneren (airco), circuleren (rondblazen), mengen (roeren met plafondwaaiers of kamerventilatoren) of recirculeren (terugpompen of -zuigen).

Warmte terugwinning

Lucht wordt in Nederlandse gebouwen (tenzij binnen één ruimte) zelden gerecirculeerd. Meestal wordt bij warmte/koude-terugwinning uit de weg-te-ventileren-lucht de warmte in de winter of de koude in de zomer gehaald door zogenaamde kruisstroom warmtewisselaars, waarin de in- en uitgaande luchtstromen elkaar niet raken, wat voor de lucht en de virusdragers hetzelfde is als wegventileren en dus OK.

Indien gebruik gemaakt wordt van een warmtewiel, dient dat wiel goed geconfigureerd te zijn! Het kan niet gebuikt worden op cohort-afdelingen met corona patiëntenverpleging; hier is aanvullend advies bij nodig.

Luchtreiniging

Lucht die van buiten naar binnen wordt gebracht (om te ventileren) hoeft bij inname niet op de aanwezigheid van virus(dragers) te worden gereinigd.

Iets anders is lucht in de ruimte proberen te reinigen (in plaats van te ventileren); veelal met stand-alone recirculatie-units die in de kamer worden gezet. Indien daarbij de virusdragers niet volledig worden weggenomen, is het een vorm van luchtcirculeren, die voornoemde nadelen heeft. Filtersystemen op stand-alone units kunnen nuttig zijn, indien zij de (dragers van) virussen uit de lucht wegnemen. Dit is het geval wanneer ze zijn voorzien van HEPA filters. De virussen (deels) vernietigen door ionisatoren heeft ozonproductie als nadelig neveneffect.

Naast de mengende werking van luchtreinigers, moet worden bedacht dat de afstand van de bron tot het ‘slachtoffer’ wellicht korter is dan die tot de luchtreiniger. Effectiever dan de lucht te reinigen, zijn dus persoonlijke beschermingsmiddelen, afstand houden (om direct aanhoesten te voorkomen), en voldoende verse buitenlucht inbrengen.

Overdruk situaties

Voor IC’s, OK’s, en andere ruimten met overdruk hebben we een hele reeks adviezen ontwikkeld die waarvoor ik verwijs naar het expertteam corona gezondheidszorg en de FAQ.

Industrie

Voor andere situaties zoals industrie en luchtvaart zie Business Continuity.

Hoe te handelen

Op weg naar de komende winter is het zaak nader de ventilatie in relatie tot bezetting, soort activiteit, tijdsduur en kwetsbaarheid van de aanwezige personen per ruimtegebruik te analyseren en waar nodig aan te passen.

Producttips

Ook interessant

Voorspel de toekomst met analytics
Download de gratis whitepaper

Volg F-Facts

Word gratis lid en ontvang op dinsdag en donderdag het laatste facility nieuws in uw mailbox! Én als lid krijgt u ook toegang tot exclusieve online artikelen.

Word lid van F-Facts Facility Platform