Logo
  • Achtergrond
  • 10 juni 2004
  • Arvi Jansen

Hygiëne in de hand houden

De meest besmettelijke ziektes, zoals verkoudheid, zorgen voor hoge kosten door ziekteverzuim. Bewustwording van hygiëne op de werkplek kan een aanzienlijke bijdrage leveren aan het beperken van ziekteverzuim en het verhogen van de productiviteit.

De meeste besmettelijke ziektes, zoals verkoudheid, zorgen voor hoge kosten door ziekteverzuim. Deze kosten kunnen oplopen tot miljoenen per jaar wat gevolgen heeft voor werkgelegenheid en investeringen van bedrijven.

121-17.jpgPersoonlijke hygiëne is van belang voor alle sectoren. Zo worden ziektekiemen verspreid via hand tot hand contact, het aanraken van voorwerpen als deurklinken, het eten van voedingsmiddelen en door besmetting via de lucht door bijvoorbeeld kuchen en niezen. Bewustwording van hygiëne op de werkplek kan dan ook een aanzienlijke bijdrage leveren aan het beperken van ziekteverzuim en het verhogen van de productiviteit.

Volwassenen zijn 2 tot 5 keer per jaar verkouden. Handen met een verkoudheidsvirus kunnen 92% hiervan op een oppervlak overbrengen. 67% van een besmet oppervlak wordt via handcontact doorgegeven aan een andere persoon1. Eén bacterie op de hand kan zich tijdens een werkdag vermenigvuldigen tot ongeveer 100 miljoen. Handhygiëne niet belangrijk? Het tegendeel is waar!

Aanraking behoort tot ons natuurlijk gedrag. En handen spelen een belangrijke rol in het doorgeven van virussen en bacteriën. Bepaalde virussen en bacteriën zijn sterker dan andere en kunnen enkele uren op handen en oppervlakken overleven. Bovendien houden zij vaak van warme en vochtige omgevingen waardoor het lichaam als perfecte ‘gastheer’ kan dienen. Om gezond te blijven, moeten werknemers dus voorkomen dat bacteriën zich vermenigvuldigen en het lichaam binnendringen. Makkelijker gezegd dan gedaan? Nee, want besmetting kan op eenvoudige manieren worden tegengegaan. Bijvoorbeeld door handen te wassen na het bezoek aan het toilet of na het niezen.

Werk aan de winkel

Bacteriën bestaan in twee vormen: resident en transiënt. Residente bacteriën zijn de eigen natuurlijke lichaamsbacteriën die diep in de huid leven. Transiënte bacteriën worden opgelopen via voorwerpen of aanrakingen via de handen. Deze bacteriën kunnen zowel onschadelijk als schadelijk zijn. Zo draagt bijna 60% van alle mensen de bacterie Staphylococcus aureus op zijn huid. Op zichzelf is dit niet schadelijk, maar via een wondje kan de bacterie in het lichaam terechtkomen en zich daar vermenigvuldigen. Een snelle manier om deze bacteriën tegen te gaan is zorgen voor een goede handhygiëne. Het is een eenvoudige remedie die werkt2.

GOED AFDROGEN MAAKT GROOT VERSCHIL

Wanneer je bedenkt dat recent Europees onderzoek onder kantoorpersoneel in Duitsland, Nederland en Zweden3 laat zien dat slechts 46% van de 300 respondenten gelooft dat hun collega’s iedere keer hun handen wassen, is er dus nog voldoende werk aan de winkel om een hygiënische werkplek te creëren. Overigens blijkt uit hetzelfde onderzoek dat de Nederlandse collega’s als het minst hygiënisch worden gezien (30%). Een kleine kanttekening: de respondenten beweren dat zij zelf wel hun handen regelmatig wassen (93% zegt dit iedere keer te doen). Vier van de tien mensen wast hun handen niet na een bezoek aan het toilet. Hierdoor worden miljoenen micro-organismen op voorwerpen en handen verspreid.

Drogen

Wat is nu de meeste effectieve manier om handen te wassen? Het beste resultaat wordt verkregen door de handen gedurende 30 seconden te wassen. Dat betekent niet dat mensen die regelmatig hun handen wassen per definitie goed bezig zijn. Want de belangrijkste stap bij het handen wassen is het drogen ervan. Zoals gezegd zijn vochtige handen een perfecte voedingsbodem voor bacteriën: zij dragen 500 keer meer bacteriën over dan droge handen. Door de handen grondig droog te wrijven, wordt een groot deel van de bacteriën verwijderd. Wanneer handen voor 97% droog zijn, is het aantal bacteriën dat kan worden overgebracht vrijwel nul. Overgebleven bacteriën zullen zich bovendien minder snel vermeerderen.

Omdat de meeste mensen minder dan 5 seconden nemen om hun handen te drogen, blijft vaak nog vocht en bacteriën aan de handen zitten. Snel absorberen is daarom een essentiële factor om resterende bacteriën tot een minimum te beperken. Het verdient daarom de sterke aanbeveling om de handen te drogen met papieren handdoekjes4. Aangezien een handdoekje van katoen een bron van bacteriën is, zijn papieren handdoekjes een goed en hygiënisch alternatief. Elk handdoekje komt namelijk schoon uit de dispenser en wordt na gebruik weggegooid. De gebruiker loopt niet het risico om vuil van een voorganger op de handen te vegen. Na het drogen met handdoeken van goede kwaliteit zijn bijna alle bacteriën verdwenen.

Voortgaand onderzoek in het academisch ziekenhuis van Sahlgrenska, Zweden, legt verdere nadruk op het belang van het drogen van de handen. Dit onderzoek, opgezet door SCA Hygiene Products, toont aan dat het gebruik van absorberend papier van groot belang is voor een efficiënte handhaving van de hygiëne. Tijdens het onderzoek zijn de volgende stappen doorlopen:

  • infectie van de handen,
  • droogfase 2-5 minuten,
  • meten infectiewaarde,
  • handen wassen met water (geen zeep),
  • handen drogen met maximaal twee handdoekjes,
  • meting van het aantal overgebleven bacteriën op handen.

121-17-T1-small.jpgNa het drogen met papieren doekjes is de afname van bacteriën waarneembaar zoal weergegeven in tabel 1. Verder bestaat er wetenschappelijk bewijs dat een droge hand duizendmaal minder bacteriën verspreidt dan een natte hand5.

Vijf stappen naar een betere handhygiëne:

  • vieze handen,
  • lauw water
  • zeep gebruiken
  • drogen
  • schone handen.

TAD-technologie

Om de absorptie te verbeteren staat de technologie op papiergebied niet stil. Zo maakt een geheel nieuwe technologie verbeterde absorptiesnelheid mogelijk, waardoor handen sneller drogen na het wassen. Deze gebruikte technologie is de TAD-technologie, wat staat voor ‘Through Air Drying’. Dit houdt in dat tijdens het drogen hete luchtstromen door het papier worden geblazen. De handdoekjes kunnen zo tot negen maal hun gewicht absorberen. Handen worden daarmee niet alleen snel, maar ook grondig gedroogd. Bovendien is het materiaal zacht waardoor de handdoekjes prettig aanvoelen en minder kans bestaat op huidbeschadigingen. Ideaal dus in omgevingen waar hoge eisen worden gesteld aan hygiëne én comfort.

Dit draagt tevens bij aan het persoonlijke welzijn van de medewerker.  Goed verzorgde toiletten en sanitair creëren een beeld van netheid dat aanzet tot betere handhygiëne. Hierbij is het ook van belang dat de systemen onderhoudsvriendelijk zijn. Goede voorzieningen bevorderen immers schoon gebruik. Wanneer de systemen dan ook nog het verbruik beperken helpen zij ook mee aan het drukken van de bedrijfskosten.

Auteur

A. Jansen is Product Manager bij SCA Hygiene Products B.V. SCA Hygiene Products is het grootste bedrijfsonderdeel binnen de Zweedse SCA Group, met bekende merknamen als Edet, Libero, Libresse, Tena en Tork. Tork Hygiene At Work is een speciaal programma waarmee medewerkers gemotiveerd worden om de hoogste normen van persoonlijke hygiëne na te streven; Arvi.jansen@sca.com

Noten

  • Bron: Barker J. et al (2001) Journal of Applied Microbiology. Ailello A.E. et al (2002) The Lancet
  • Bron: Gibson L.L. et al (2002) Journal of Applied Microbiology Symposium Supplement. Boyce J.M. (1999) Annals of Internal Medicine.
  • Bron: ScandInfo Marketing Research AB (2003)
  • Bron: Taylor J.H. et al (200) Journal of Applied Microbiology. P.G. Findon et al (1997) Epideminology.
  • Bron: Findon, Miller. Epidem Infect; 119:319–325, augustus 1997

Producttips

Volg F-Facts

Word gratis lid en ontvang op dinsdag en donderdag het laatste facility nieuws in uw mailbox! Én als lid krijgt u ook toegang tot exclusieve online artikelen.

Word lid van F-Facts Facility Platform