Logo
  • Achtergrond
  • 3 februari 2003
  • Jasper Verhoeven

Bacteriën en schimmels: het sluimerende gevaar in de digitale werkomgeving

Microbiologisch onderzoek heeft aangetoond dat computers verontreinigd zijn met diverse soorten bacteriën en schimmels. De situatie is verontrustend omdat de verontreiniging de gezondheid van de mens aantast en daarmee het ziekteverzuim onnodig kan laten stijgen. De oplossing hiervoor ligt in het preventief reinigen van computers en toebehoren.

Vanwege een aantal trends ontstaat er steeds meer onrust op de Nederlandse werkplek. Men vermoedt immers dat de aanwezige computer- en randapparatuur het welzijn van de mens schaadt. De afgelopen jaren verschenen er steeds vaker publicaties over vervuilde werkplekken en de gevolgen hiervan voor de werknemer. Echter, harde bewijzen ontbreken en onderzoeken zijn onvolledig uitgevoerd, waardoor veronderstelde relaties eigenlijk gebaseerd zijn op eigen inzicht, mening en gevoel. De meeste publicaties gaan in op één soort computer- of randapparatuur (vaak het toetsenbord). Hierdoor wordt louter een deelaspect bekeken als oorzaak van het veronderstelde probleem. Andere publicaties hebben een toon waaruit duidelijk wordt dat conclusies niet waterdicht zijn, veel vraagtekens achtergelaten worden en conclusies dus onverantwoord zijn. Daarnaast zijn veel onderzoeken verricht in landen die een sterke technologische achterstand hebben op Nederland. Het is dan ook onwaarschijnlijk dat onderzoeken in dergelijke landen van toepassing zijn op de Nederlandse organisaties. Een in Nederland steeds vaker opdoemend fenomeen is het Sick Building Syndroom. Omdat het een wens van werkgevers is om het binnenklimaat volledig te kunnen controleren, regelen airco's, bevochtigers, voorverwarmers en luchtkoelers de vochtigheid en de warmte van de luchtstroom door een pand. Door circulatie van deze 'kunstmatige luchtstromen' verspreiden bacteriën en andere vuiligheid zich door het gehele pand. Het pand wordt dan gekenmerkt als ziek. Waar komt die vuiligheid vandaan? Juist, uit de apparatuur.

Iedereen is het er dus over eens: computer- en randapparatuur bevatten veel viezigheid. Draai uw toetsenbord om en geeft enkele tikjes op de achterkant. U zult verbaasd zijn over de vuiligheid die u aantreft. De hamvraag is echter: wat zijn de daadwerkelijke gevolgen van vervuilde werkplekken? Een vraag waar veelal naar gegist werd, maar waar eindelijk een antwoord op wordt gegeven. Biobeheer BV, een microbiologisch onderzoeksbureau, heeft een onderzoek uitgevoerd naar vervuilde werkplekken in Nederland en de gevolgen voor het welzijn van de mens om voor eens en altijd een einde te maken aan alle discussies omtrent vervuilde werkplekken.

Het onderzoek

Onderzoeksbureau Biobeheer BV onderzocht de computer- en randapparatuur in willekeurige kantoren op de negatieve invloed ervan op de gezondheid van de mens. Onderzocht werden de CPU-kast, de ventilator van de CPU-kast, het toetsenbord, de computermuis en de printer. Het doel van het onderzoek was het vaststellen van de koloniegetallen bacteriën en de verschillende schimmels. Er werden drie soorten monsters afgenomen van de genoemde onderdelen: luchtmonsters, contactmonsters en watermonsters. Daarbij maakten de onderzoekers gebruik van verschillende specialistische technieken en werden de onderzoeken uitgevoerd volgens strenge NEN / NPR-normen. Dit onderzoek wordt gekenmerkt als volledig en verantwoord, gezien de onderzoekmethoden,

NIEMAND VOELT ZICH AANGESPROKEN

het aantal onderzoekseenheden, de gehanteerde strenge normen en factoren als klimaat, tijd en het kennis- en ervaringsniveau van de betrokken onderzoekers. Hiermee is eerder in dit artikel geuite kritiek op eerdere publicaties ondervangen.

De resultaten

Het onderzoek leverde de volgende resultaten op:

  • de CPU-kast is inwendig verontreinigd; de aantallen bacteriën en schimmels zijn ontelbaar en overschrijden de maximaal toelaatbare grenswaarde minimaal 500 keer,
  • de stofdelen in de ventilator van de CPU-kast bevatten zulke hoge aantallen schimmels dat tellen wederom onmogelijk is,
  • het toetsenbord is sterk verontreinigd door huidflora,
  • de computermuis is ook verontreinigd door huidflora,
  • de printer is zodanig sterk verontreinigd door hoge aantallen bacteriën en huidflora dat tellen ook in de printer onmogelijk is.

De meeste onderdelen waren dermate sterk verontreinigd dat tellen van de schimmels en bacteriën onmogelijk bleek. De conclusie van het onderzoek luidde: 'de contaminatie die we (Bio-beheer) hebben aangetroffen is wel degelijk in staat om klachten te veroorzaken van uiteenlopende aard'. Hiermee is bewezen dat de rand- en computerapparatuur dermate verontreinigd waren, dat het de gezondheid van de mens kan schaden. De vraag blijft echter: hoe wordt de gezondheid aangetast en wat is daar tegen te doen?

De gezondheidsklachten

De sterk verontreinigde onderdelen kunnen leiden tot diverse gezondheidsklachten. De aandoeningen die bacteriën en schimmels veroorzaken zijn:

  • ademhalingsproblemen,
  • allergische reacties,
  • irritaties aan de ogen, neus en slijmvliezen,
  • voedselvergiftiging,
  • infecties /ontstekingen aan de luchtwegen,
  • of zelfs ernstige longontsteking met koorts en diarree.

De klachten zijn grotendeels alledaags waardoor ze moeilijk direct te relateren zijn aan de computer- en randapparatuur. Hierdoor is de oorzaak van gezondheidsklachten nooit gezocht in computer- en randapparatuur, terwijl deze wel degelijk een belangrijke factor zijn. Er worden immers steeds meer werkzaamheden vanachter een computer verricht. De afgelopen decennia heeft een duidelijke verschuiving plaats gevonden van arbeidsintensief werk naar computergestuurd werk. Ook is een werkplek steeds vaker voorzien van meer geavanceerde apparatuur, waardoor naast het toenemende gebruik tevens de intensiteit hoger wordt.

De gezondheidsklachten kunnen leiden tot een hoger ziekteverzuim waar geen enkele werkgever op zit te wachten, gezien het toenemende tekort aan gekwalificeerd personeel. Zowel de werkgever als de werknemer heeft baat bij een oplossing. Maar welke? Er zijn in de praktijk twee oplossingen voorhanden.

Eigen verantwoordelijkheid

De eerste oplossing is de verantwoordelijkheid neerleggen bij de gebruiker. De veroorzaker, getroffene en de oplosser is dezelfde, namelijk de mens zelf. De oplossing ligt in het periodiek onderhouden / reinigen van de aanwezige apparatuur op een werkplek. Door regelmatig apparatuur van binnen en van buiten te reinigen worden de aanwezige schimmels, bacteriën en andere vuiligheid preventief verwijderd. De verantwoordelijkheid hiervoor kan de werkgever leggen bij de werknemer. Er kleven echter enkele nadelen aan:

  • de werknemer beschikt niet over de juiste middelen om de apparatuur grondig en volledig te reinigen,
  • de werknemer beschikt niet over de juiste kennis om de geavanceerde apparatuur te reinigen; de kans op defecten is hiermee groot en de gevolgen kunnen desastreus zijn,
  • steeds vaker wordt apparatuur gedeeld; denk hierbij aan flexplekken, gedeelde printers, faxen of copiers en de centrale serverruimte; het gevolg is dus ook een gedeelde verantwoordelijkheid, waarbij niemand zich aangesproken voelt de apparatuur te reinigen; aangezien het reinigen van apparatuur geen primaire bezigheid is, is de kans groot dat deze taak niet uitgevoerd wordt, ondanks de hoge prioriteit gezien de mogelijke consequenties.

Het moge duidelijk zijn dat de werknemer niet belast kan worden met het onderhouden van computer en randapparatuur.

Uitbesteden

De tweede oplossing is preventief onderhoud uitbesteden aan de specialist. Op deze manier wordt het beste resultaat verkregen. Enkele bedrijven hebben zich de afgelopen jaren in Nederland volledig toegelegd op het preventief reinigen

EEN FRISSE INDRUK

van computer en randapparatuur. Was het eerder een nevenactiviteit waarbij preventieve reiniging gezien werd als een soort service, nu is het een core-business in een groeiende en professioneler wordende branche. Het uitbesteden kent vele voordelen:

  • iedereen kan zich volledig richten op zijn of haar primaire activiteiten,
  • het risico ligt bij de derden,
  • er treedt geen tijdsverlies op,
  • uitbesteden is vaak goedkoper.

Behoudens bij bepaalde productiebedrijven of bedrijven met cleanroomfaciliteiten dient de apparatuur jaarlijks één maal preventief gereinigd te worden. Een dergelijke beurt waarbij de apparatuur van binnen en buiten gereinigd wordt, kost maar enkele euro's per keer. De meeste bedrijven hebben hun eigen reinigingsmethodiek. Meestal wordt de apparatuur onderhanden genomen met spuitluchtdruk en vloeistof op alcoholbasis.

Het vuil wordt opgevangen via een afzuigsysteem. Bij deze methode worden geen contacten geraakt waardoor er geen storingen zullen optreden. Voor de buitenkant is een goede kunststofreiniger doeltreffend. Uiteraard voldoen de gebruikte middelen aan de strengste milieueisen.
Het is dus noodzakelijk de computer en randapparatuur preventief te reinigen waarbij het uitbesteden van deze werkzaamheden de beste manier lijkt.

Het preventief reinigen kent, naast een betere gezondheidsbescherming van de medewerkers, ook als voordeel dat een schone werkomgeving geldt als een visitekaartje. Elke organisatie wil een frisse indruk achterlaten bij haar klanten. Logisch, want je krijgt nooit een tweede kans om een eerste indruk te maken. Schone apparatuur is daar onlosmakelijk mee verbonden. Een computer die verkleurd is door de nicotineaanslag, een vuil beeldscherm en een toetsenbord vol koffievlekken is tenslotte geen gezicht en straalt absoluut geen vertrouwen uit.
Een ander voordeel is dat de levensduur van de apparatuur langer wordt. Waar vroeger om de drie jaar de apparatuur volledig werd vervangen door de nieuwste modellen, wordt nu de eerder de capaciteit, de software of de hardware vervangen. Het beeldscherm, toetsenbord of de CPU-kast wordt enkele jaren langer gebruikt dan voorheen. Door preventief reinigen wordt deze langere levensduur gegarandeerd.

Tot slot

Het begin van dit artikel gaf aan dat de mens de computer intensiever is gaan gebruiken maar daarbij de schadelijke gevolgen vergat. Onderzoek heeft het harde bewijs geleverd dat computer en randapparatuur wel degelijk negatieve invloed uitoefenen op de gezondheid van de mens. De oplossing is het preventief onderhouden van de apparatuur. Hiervoor kan het beste een externe specialist worden ingeschakeld.

Producttips

Volg F-Facts

Word gratis lid en ontvang op dinsdag en donderdag het laatste facility nieuws in uw mailbox! Én als lid krijgt u ook toegang tot exclusieve online artikelen.

Word lid van F-Facts Facility Platform