Logo
  • Nieuws
  • 9 juli 2020
  • Bron: Duurzaambedrijfsleven

Zorg heeft ademruimte. Duurzaamheid krijgt weer aandacht

Verduurzaming van de zorgsector is een van de speerpunten van het regeerakkoord. De afgelopen maanden vroeg het coronavirus alle aandacht, maar inmiddels is er wat meer ruimte voor duurzame initiatieven. Duurzaambedrijfsleven ging in gesprek met Cathy van Beek, sinds 2018 kwartiermaker duurzame zorg voor het ministerie van Volksgezondheid, Wetenschap en Sport (VWS).

Beeld Zorg heeft ademruimte. Duurzaamheid krijgt weer aandacht

De zorg is verantwoordelijk voor 5% tot 7% van de CO2-uitstoot in Nederland. In een internationaal vergelijkend onderzoek scoort Nederland met een footprint van 5,9% op een gemiddelde van 4,4% zeker niet voorbeeldig, zegt Van Beek. De zorgsector heeft daarom de ambitie om de CO2-uitstoot te verlagen, de bedrijfsvoering circulair te maken, de medicijnresten in water aan te pakken en een leefomgeving te creëren die bijdraagt aan de gezondheid.

Maar toen was daar de coronacrisis, die het uiterste vroeg van de zorgsector. Nu de eerste golf opgevangen is, kan er voorzichtig weer worden nagedacht over andere zaken dan corona. Hoe gaat de sector nu verder met duurzaamheid?

Wat is de grootste uitdaging voor duurzaamheid in de zorg?

“Besturen van zorginstellingen zijn vaak bezig met andere zaken die op de korte termijn urgenter zijn voor de primaire zorgtaak of het voortbestaan. De afgelopen maanden is de agenda natuurlijk gedomineerd door corona. En normaal gesproken zijn er betaalbaarheidsvraagstukken, personeelstekorten, ICT-vraagstukken of veiligheidsissues. Die dienen zich in de crisis overigens ook weer aan. Dan komt duurzaamheid niet bovenaan de agenda – en dat snap ik wel.”

Voor de coronacrisis was er een positieve ontwikkeling gaande, met veel instellingen die de Green Deal Zorg ondertekenden. Is die aandacht nu helemaal verslapt?

“In het begin was ik daar bang voor, maar dat gevoel heb ik nu absoluut niet meer. Er liggen juist nieuwe kansen. Adviesbureau Gupta stelt in het rapport ‘Corona: struikelblok of katalysator voor groenere ziekenhuiszorg?’ dat patiënten 70 procent minder reisden door de mogelijkheden van e-health, zorg op afstand. Dat zorgt voor een enorme CO2-reductie. En de zorgprofessionals die thuis werkten, zoals managers, zijn daar niet eens in meegenomen. Bovendien heb je ook minder vierkante meters nodig als er minder patiënten naar het ziekenhuis komen. Een eerder rapport van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen liep daar al op vooruit. Maar op het gebied van medicijnresten in het water en afval staat het er natuurlijk een stuk minder goed voor.”

Is zorg op afstand een tijdelijke of blijvende maatregel?

“Ik denk dat het onomkeerbaar is. Niet in die aantallen, Gupta schat het in op 25 procent. Patiënten zijn er erg tevreden over, want die hoeven niets te regelen op hun werk of voor hun kinderen. Patiënten moeten wel zelf kunnen kiezen, dat was tijdens de eerste coronapiek natuurlijk niet altijd het geval. Maar ik vind dat je het milieu daar absoluut in moet meewegen.”

Maken de werkdruk en de focus op hygiëne het lastig om duurzaamheid op de agenda te krijgen?

“De werkgroep infectiepreventie wordt geleid door microbiologen, die staan echt niets toe wat niet veilig is. Maar jonge specialisten in opleiding willen nu juist meer met duurzaamheid doen, dat gevoel is bij hen alleen maar sterker geworden. En ook Diederik Gommers, het boegbeeld van de intensive cares, vertelde onlangs in een podcast hoe erg hij schrok van de hoeveelheid afval die voortkomt uit kleine handelingen als het aanprikken van een ader. Ik heb de Green Deal bij hem onder de aandacht gebracht en hij gaat het bespreken met de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care. Goede timing is natuurlijk wel belangrijk. Als zorginstellingen nog midden in de evaluatie van de crisis zitten, moet je niet met duurzaamheid komen aanzetten. Dan moet je eerst de meest urgente crisis het hoofd bieden.”

Terug naar de situatie vóór de coronacrisis. Wat trof je aan in zorgland toen je kwartiermaker verduurzaming voor VWS werd in 2018?

“Toen ik hiervoor werd gevraagd, was er al drie jaar een Green Deal Zorg gaande, samen met een aantal duurzame voorlopers. Maar dat was een kleine groep, en vooral ook vrijblijvend. Er was een hele verzameling goede projecten rondom duurzaamheid. Maar dat waren eenmalige projecten, afhankelijk van specifieke omstandigheden, niet opgeschaald en zelden integraal verankerd in de strategie van de Raad van Bestuur.”

Lees verder via Duurzaambedrijfsleven.nl

Producttips

Volg F-Facts

Word gratis lid en ontvang op dinsdag en donderdag het laatste facility nieuws in uw mailbox! Én als lid krijgt u ook toegang tot exclusieve online artikelen.

Word lid van F-Facts Facility Platform