Logo
  • Opinie
  • 26 januari 2017

Wanneer heb je algemene voorwaarden van de wederpartij uitdrukkelijk van de hand gewezen?

Het komt geregeld voor dat beide partijen hun algemene voorwaarden op de overeenkomst van toepassing verklaren. De situatie dat een aanbod (bijvoorbeeld een offerte) en aanvaarding (bijvoorbeeld de opdrachtbevestiging) naar verschillende algemene voorwaarden verwijzen, wordt de ‘battle of forms-problematiek’ genoemd. Welke regels gelden in dat geval onder Nederlands recht?

Een overeenkomst komt tot stand door aanbod en aanvaarding daarvan. Dat geldt ook voor de op die overeenkomst van toepassing zijnde algemene voorwaarden. Artikel 6:225 lid 3 van het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat in het geval dat aanbod en aanvaarding naar verschillende algemene voorwaarden verwijzen, aan de tweede verwijzing geen werking toekomt, wanneer daarbij niet tevens de toepasselijkheid van de in de eerste verwijzing aangegeven algemene voorwaarden uitdrukkelijk van de hand wordt gewezen. Maar wanneer heb je nou algemene voorwaarden van de wederpartij uitdrukkelijk van de hand gewezen? Die vraag kwam onder andere aan bod in een recent arrest van het Gerechtshof Amsterdam van 19 juli 2016.

Standaardriedel

Regelmatig staat er onderaan briefpapier voorgedrukt als standaardtekst dat de “toepasselijkheid van door de wederpartij gehanteerde algemene voorwaarden uitdrukkelijk is uitgesloten”. Het is vaste jurisprudentie dat dit soort voorgedrukte standaardteksten in beginsel niet toereikend zijn om te kunnen gelden als het uitdrukkelijk van de hand wijzen zoals bedoeld in artikel 6:225 lid 3 BW. Ik noem hierbij expliciet in beginsel, want in de onderhavige zaak oordeelde het Gerechtshof namelijk dat een soortgelijke standaardriedel, gelet op de voorgeschiedenis, wel een duidelijke van de hand wijzing inhield.

Voorgeschiedenis

In deze zaak is er tussen een leverancier en afnemer gesproken over de levering van producten. Tijdens die bespreking is besproken dat de inkoopvoorwaarden van de afnemer van toepassing zouden zijn, maar dat de leverancier die inkoopvoorwaarden eerst wilde zien om te beoordelen of zij daarmee akkoord kon gaan. Om die reden heeft de afnemer na de bespreking haar inkoopvoorwaarden aan de leverancier toegezonden. Vervolgens heeft de leverancier per e-mail een offerte verzonden aan de afnemer. In de offerte is vermeld dat haar algemene leveringsvoorwaarden van toepassing zijn op de overeenkomst. Onderaan de e-mail staat vervolgens nog de standaardtekst: “Op al onze offertes, overeenkomsten of leveringen van welke aard dan ook zijn onze algemene voorwaarden […] van toepassing. […] Uitdrukkelijk worden andersluidende voorwaarden afgewezen.”

Heeft de leverancier met haar offerte de toepasselijkheid van de inkoopvoorwaarden van de afnemer uitdrukkelijk van de hand gewezen? Dit op een zodanige wijze dat dit de afnemer niet kan zijn ontgaan. Het Gerechtshof beantwoordde die vraag bevestigend. Alles in samenhang gezien moet het duidelijk zijn geweest dat de leverancier niet akkoord ging met de toepasselijkheid van de inkoopvoorwaarden van de afnemer, maar dat de leverancier uitsluitend onder toepassing van haar eigen leveringsvoorwaarden wilde contracteren.

In de daarna gewisselde correspondentie is de toepasselijkheid van de algemene voorwaarden ook niet meer aan bod gekomen. In de bestellingen van de afnemer stond wel als standaardtekst afgedrukt: “Toepasselijkheid van door u gehanteerde algemene voorwaarden is uitdrukkelijk uitgesloten”. Maar het Gerechtshof oordeelde dat dit, gelet op de voorgeschiedenis, niet voldoende uitdrukkelijk was. Met de bestellingen heeft de afnemer het door de leverancier gedane aanbod aanvaard, waardoor de algemene leveringsvoorwaarden van de leverancier van toepassing zijn op de overeenkomst.

Conclusie

Het blijft dus opletten met verwijzingen naar algemene voorwaarden. Om de kans op discussies te voorkomen, adviseer ik om een verklaring of overeenkomst op te stellen waarin de wederpartij moet tekenen dat hij uw algemene voorwaarden voorafgaand aan het sluiten van de overeenkomst heeft ontvangen en dat uw algemene voorwaarden van toepassing zijn op alle overeenkomsten tussen partijen. In dat geval is er duidelijkheid tussen partijen.

Producttips