Logo

Stappenplannen voor scheiden PMD-bedrijfsafval

  • Duurzaamheid & energiemanagement
Rijkswaterstaat ontwikkelde de afgelopen maanden samen met adviesbureau Royal HaskoningDHV twee stappenplannen voor het omgaan met PMD-bedrijfsafval - plastic verpakkingen, metalen verpakkingen en drinkpakken. Dit gebeurde binnen het project ‘Scheiden en recyclen van PMD-bedrijfsafval’. Met het stappenplan wil Rijkswaterstaat bedrijven en organisaties in Nederland helpen met de inzameling en recycling van verpakkingsafval.
Beeld Stappenplannen voor scheiden PMD-bedrijfsafval

Veel maatschappelijk betrokken bedrijven en organisaties in Nederland worstelen met het vinden van de juiste manier om minder afval te produceren en meer afval te scheiden. Om hen te helpen, startte Rijkswaterstaat het programma ‘Voorkom en recycle PMD-verpakkingsafval van bedrijven’ . Het project ‘Scheiden en recyclen van PMD-verpakkingsafval’ is daar het eerste onderdeel van. Tijdens dit project ondersteunde Rijkswaterstaat twee organisaties in Nederland bij het onderzoek naar een haalbare en betaalbare scheiding van PMD-afval binnen bedrijven. De uitkomsten van dit onderzoek vertaalde Rijkswaterstaat vervolgens in een praktisch stappenplan waar alle bedrijven in Nederland mee aan de slag kunnen. 

Nederlandse Spoorwegen en Landal GreenParks

Verschillende organisaties schreven zich in voor de pilots. Rijkswaterstaat koos uit al deze aanmeldingen uiteindelijk voor Nederlandse Spoorwegen (NS) en Landal GreenParks. Zij onderzochten samen met adviesbureau Royal HaskoningDHV hoe zij om kunnen gaan met PMD-afval binnen hun bedrijf.

Landal GreenParks: plannen voor de toekomst staan klaar

Landal GreenParks onderzocht de mogelijkheden voor het bronscheiden van PMD. Het bedrijf koos hiervoor vakantiepark Heideheuvel (Beekbergen) als pilotpark. Tijdens het uitwerken van de praktijkcase concludeerden Landal GreenParks en Royal HaskoningDHV dat bronscheiding van PMD voor extra kosten zorgt. De extra kosten zitten enerzijds in de aanpassingen op het park zelf, zoals een extra afvalbak en aangepaste communicatie in elke bungalow. Anderzijds kost het laten ophalen van PMD door een inzamelaar veel geld. Tanja Roeleveld, programmamanager Duurzaam & Betrokken Ondernemen bij Landal GreenParks: ‘’Het recyclen van PMD-afval kost in totaal vier keer meer dan we nu kwijt zijn. Dat is voor ons niet haalbaar, het is nog te duur. Maar we zetten de aanpak en de plannen vast klaar voor als het in de toekomst wel financieel haalbaar wordt. We gaan ons nu focussen op andere recyclemogelijkheden.’’

Nederlandse Spoorwegen: samen sta je sterker

De NS wilden het anders aanpakken. Programmamanager Lotte van Grol vertelt: ‘’De afgelopen jaren kregen we dankzij diverse proeven het inzicht dat in onze situatie een combinatie van bron- en nascheiden het beste recycleresultaat oplevert. De Nederlandse afvalmarkt is vooral gericht op huishoudens en er bleek dan ook beperkte ruimte voor het nascheiden van PMD-bedrijfsafval. Hier bleken meer bedrijven tegenaan te lopen. Zo ontstond bij ons het idee om een collectief te vormen met andere bedrijven.’’ In de pilot met Rijkswaterstaat startte NS met een theoretisch onderzoek. NS bracht de markt en haar eigen afval in kaart en maakte een overzicht van mogelijk interessante partijen voor samenwerking. Onder deze partijen zaten zowel bedrijven met gelijksoortige uitdagingen als afvalverwerkers. Uit interviews met een aantal afvalverwerkers over het nascheiden van PMD-bedrijfsafval bleek dat een gezonde businesscase voorop staat. Er is nog relatief weinig vraag vanuit bedrijven naar het nascheiden van PMD, vanwege de kosten. Verwerkers gaven aan dat de vraag vanuit bedrijven wel groeit en toonden hier interesse in. Van Grol: ‘’Op basis van het theoretische onderzoek vormden we een kerngroep met verschillende bedrijven. We zijn nu met de bedrijven in gesprek om te kijken op welke manier we met elkaar kunnen samenwerken om als collectief de markt voor nascheiding van bedrijfsafval in beweging te krijgen.’’

De stappen

De pilots leverden niet alleen nuttige kennis op voor Landal en NS. Ze dienen ook als voorbeeld voor andere bedrijven in Nederland. Rijkswaterstaat vertaalde de uitkomsten van de pilots in twee stappenplannen: een voor kleine bedrijven en organisaties en een voor grote bedrijven en organisaties in Nederland. Hieronder volgt een korte omschrijving van de vijf stappen.

Stap 1: ambitieniveau vaststellen

Allereerst is het belangrijk om het ambitieniveau binnen het bedrijf vast te stellen. Dit bepaalt hoe de mogelijke scenario’s worden ingevuld en wat de financiële marge voor investeringen en operationele kosten is. We hanteren drie ambitieniveaus: voldoen aan wet- en regelgeving, alleen scheiden als dit niet tot extra kosten leidt en ambitieus scheiden vanuit MVO-beleid. Het is in deze stap ook belangrijk om randvoorwaarden vast te stellen. Denk aan kosten, bedrijfscultuur en imago en uitstraling en communicatie. 

Stap 2: analyseren van de huidige situatie

Maak vervolgens een analyse van de huidige situatie. Hoe komen afvalstoffen binnen uw bedrijf vrij en wie is daar verantwoordelijk voor? Hoe wordt het afval op dit moment ingezameld en wat is het lopende afvalcontract? De antwoorden op deze vragen hebben grote invloed op de mogelijkheden. Bovendien is het zo mogelijk om de ‘nulsituatie’ vast te leggen en om een doel voor de toekomst te formuleren. Als uw bedrijf overweegt om PMD-afval te gaan scheiden en recyclen, is de belangrijkste vraag hoeveel PMD-afval binnen het bedrijf aanwezig is. De hoeveelheid en samenstelling van het PMD bepaalt of er voldoende massa is om milieuwinst te boeken.

Stap 3: bronscheiden of nascheiden?

Maak een keuze tussen bron- of nascheiden. Of een combinatie. Bij bronscheiden scheiden medewerkers, gasten of klanten hun afval zelf tijdens het wegwerpen. Dat is in potentie de beste manier om verschillende verpakkingen van elkaar en van hun inhoud te scheiden. Maar het succes hangt af van hoe goed mensen scheiden. Vaak blijft er een deel van het PMD in het restafval achter. Ook kunnen dienstverleners het PMD-afval niet altijd laten recyclen. In dat geval wordt het PMD uiteindelijk verbrand. Nascheiden zorgt in potentie voor goed gesorteerd PMD-afval dat geschikt is voor verdere recycling. Maar ook hier kleeft een nadeel aan: het resultaat is sterk afhankelijk van hoeveel etensresten, papier en niet-recyclables er in het restafval zitten. Ook spelen schaal en vervoer een belangrijke rol, omdat er in Nederland slechts een paar nascheidinginstallaties zijn die PMD uit bedrijfsmatig restafval halen.

Stap 4: scenario kiezen

Als blijkt dat bron- en/of nascheiding van PMD-afval binnen uw bedrijf kansrijk is, is het tijd om een of meerdere scenario’s vast te stellen. Elk scenario bestaat uit een ambitieniveau en een specifieke invulling. Er zijn vier mogelijke scenario’s: bronscheiding van PMD, nascheiding van PMD, bronscheiding van PMD gevolgd door nascheiding van PMD en geen recycling van PMD-afval. Het is belangrijk om voor elk scenario de kosten en de baten te bekijken. Zijn deze afgewogen? Dan is het tijd om een scenario te kiezen dat aansluit op het geformuleerde ambitieniveau en de bedrijfsstrategie. Hierbij is het ook belangrijk om de mogelijke kansen en risico’s af te wegen.

Stap 5: implementeren

Scenario gekozen? Dan kan uw bedrijf dit scenario implementeren. Dat kan in één keer of in fasen, dat is afhankelijk van het scenario en de grootte van uw bedrijf.

Meer weten over de pilots en het stappenplan? Kijk dan op www.vangbuitenshuis.nl

Volg F-Facts

Word gratis lid en ontvang op dinsdag en donderdag het laatste facility nieuws in uw mailbox! Én als lid krijgt u ook toegang tot exclusieve online artikelen.

Word lid van F-Facts Facility Platform